Norma EN ISO 20345 - obuwie bezpieczeństwa z podnoskiem: wymagania i oznaczenia
Co oznacza EN ISO 20345 4121X na twoich butach roboczych? Ta norma to podstawowy standard dla obuwia bezpieczeństwa z podnoskiem ochronnym, który musi wytrzymać uderzenie 200 J i ściskanie siłą 15 kN. EN ISO 20345 definiuje sześć klas ochronności od S1 do S5, każda z dodatkowymi wymaganiami bezpieczeństwa.
Czym jest norma EN ISO 20345 i jakie obuwie obejmuje
Norma EN ISO 20345 to europejski standard określający wymagania dla obuwia bezpieczeństwa stosowanego w miejscu pracy. Rozkładając to na czynniki pierwsze - każde buty oznaczone tym kodem muszą spełniać podstawowe wymagania ochronne.
Wymagania podstawowe EN ISO 20345 obejmują obowiązkowo: podnosek ochronny wytrzymujący uderzenie 200 J, zamkniętą piętkę, właściwości antystatyczne oraz absorpcję energii w obszarze pięty. To minimum, które każde obuwie tej kategorii musi spełniać.
Diabeł tkwi w szczegółach - obuwie ochronne EN ISO 20345 należy do II kategorii środków ochrony indywidualnej według rozporządzenia UE 2016/425. W rzeczywistości oznacza to, że każda para musi przejść certyfikację w notyfikowanej jednostce i otrzymać deklarację zgodności CE.
Klasy ochronności S1, S1P, S2, S3, S4, S5 - wymagania i różnice
Dekodując te oznaczenia - każda literka ma tu znaczenie dla poziomu ochrony. EN ISO 20345 klasy różnią się dodatkowymi właściwościami ochronnymi budowanymi na podstawowych wymaganiach.
EN ISO 20345 S1 to podstawowa klasa z podnoskiem, antystatycznością i absorpcją energii w pięcie. Brak ochrony przed wodą - stosowana w suchych środowiskach produkcyjnych.
EN ISO 20345 S1P dodaje wkładkę antyprzebiciową chroniącą przed ostrymi przedmiotami o energii 1200 N. Konkretnie mówiąc - gwóźdź czy śruba nie przebije podeszwy.
EN ISO 20345 S2 wprowadza wodoodporność cholewki przez minimum 60 minut. Co to daje w praktyce? Ochronę przed wilgocią i płynami w środowisku pracy.
EN ISO 20345 S3 łączy wodoodporność S2 z wkładką antyprzebiciową S1P plus bieżnik o głębokości minimum 4 mm. To najpopularniejsza klasa w budownictwie i przemyśle.
Klasy S4 i S5 to obuwie całorubberowe lub polimerowe - S4 bez wkładki antyprzebiciowej, S5 z wkładką. Stosowane w środowiskach mokrych jak przetwórstwo spożywcze czy rolnictwo.
Co zmieniła norma EN ISO 20345:2022 względem wersji 2011
EN ISO 20345:2022 wprowadza znaczące zmiany w wymaganiach i metodach testowania. Najważniejsze modyfikacje dotyczą ergonomii i komfortu użytkowania.
Nowa wersja normy precyzuje wymagania dotyczące wentylacji obuwia - wprowadza testy przepuszczalności pary wodnej i powietrza. W rzeczywistości oznacza to lepszy komfort termiczny dla użytkownika.
Zmieniono również metodę testowania antypoślizgowości - nowe procedury lepiej odzwierciedlają rzeczywiste warunki pracy. Każda literka ma tu znaczenie - oznaczenia SRA, SRB, SRC otrzymały zaktualizowane parametry testowe.
Okres przejściowy na implementację EN ISO 20345:2022 trwa do 2025 roku. Obuwie certyfikowane według starej normy z 2011 roku pozostaje ważne do końca okresu ważności certyfikatu.
Rodzaje podnosków w obuwiu EN ISO 20345 - stal, aluminium, kompozyt
Podnosek to serce ochrony w EN ISO 20345 podnosek - każdy musi wytrzymać identyczne obciążenia, ale materiał ma znaczenie praktyczne.
Podnosek stalowy to klasyka - najtańszy, ale najcięższy. Przewodzi temperaturę, więc w zimne dni stopy będą zimne, w upale - gorące. Wytrzymuje jednak ekstremalne temperatury w hutach czy odlewniach.
Podnosek aluminiowy waży około 40% mniej od stalowego, ale nadal jest metalowy. Lepsze właściwości termiczne niż stal, ale uruchamia detektory metali.
Podnosek kompozytowy to najlżejsza opcja - nie przewodzi ciepła ani elektryczności, nie uruchamia bramek metalowych. Na dzień dzień przekłada się to na większy komfort, szczególnie na stanowiskach z kontrolą bezpieczeństwa.
Konkretnie mówiąc - w zakładach spożywczych z detektorami metali kompozyt to jedyna opcja. W przemyśle ciężkim stal może być lepsza ze względu na odporność termiczną.
Oznaczenia dodatkowe obuwia: SRC, HRO, WR, CI, HI, ESD
Te kody to dodatkowe właściwości ochronne wykraczające poza podstawowe klasy. Dekodując te oznaczenia - każde ma konkretne zastosowanie.
SRC oznacza najwyższą klasę antypoślizgowości - kombinację SRA (test na płytkach ceramicznych z mydłem) i SRB (test na stali z gliceryną). W praktyce - obuwie nie ślizga się na mokrych powierzchniach.
HRO to odporność podeszwy na kontakt z gorącą powierzchnią do 300°C przez 60 sekund. Co to daje w praktyce? Możliwość chodzenia po rozgrzanych powierzchniach bez uszkodzenia podeszwy.
WR oznacza wodoodporność całego obuwia - nie tylko cholewki jak w klasach S2/S3. CI to izolacja termiczna od zimna, HI - izolacja od ciepła.
ESD to właściwości elektrostatyczne - obuwie odprowadza ładunki elektryczne w kontrolowany sposób. Kluczowe w elektronice i przemyśle chemicznym.
Przykład pełnego oznaczenia: "EN ISO 20345:2022 S3 SRC HRO WR" oznacza obuwie bezpieczeństwa klasy S3 z najwyższą antypoślizgowością, odpornością podeszwy na 300°C i pełną wodoodpornością.
Jak dobrać klasę obuwia ochronnego do branży i stanowiska pracy
Dobór klasy obuwie bezpieczeństwa EN ISO 20345 zależy od analizy zagrożeń na stanowisku pracy. Rozkładając to na czynniki pierwsze - każde środowisko ma swoje wymagania.
W biurach i magazynach suchych wystarczy EN ISO 20345 S1 - podstawowa ochrona przed uderzeniami. W warsztatach z ryzykiem przebicia dodaj S1P z wkładką antyprzebiciową.
Budownictwo wymaga minimum S3 - wodoodporność plus wkładka antyprzebiciowa. Klasy ochronności obuwia S1, S1P, S2, S3, S4, S5 - czym się różnią i jak dobrać wyjaśnia dokładne różnice między klasami.
W przemyśle spożywczym klasy S4/S5 z całorubberową konstrukcją - łatwość mycia i dezynfekcji. Dodatkowo oznaczenia dodatkowe obuwia roboczego - SRC, HRO, WR, CI, HI, ESD pomogą dobrać właściwe właściwości dodatkowe.
EN ISO 20345 vs EN ISO 20347 vs EN ISO 20346 - porównanie norm
Te trzy normy często się mylą, ale każda ma swoje zastosowanie. Diabeł tkwi w szczegółach - różnica leży w poziomie ochrony.
EN ISO 20345 to obuwie bezpieczeństwa z obowiązkowym podnoskiem 200 J - najwyższy poziom ochrony. Stosowane przy wysokim ryzyku urazów stóp.
EN ISO 20346 to obuwie ochronne z podnoskiem 100 J - średni poziom ochrony. Wystarczające przy umiarkowanym ryzyku mechanicznym.
EN ISO 20347 to obuwie zawodowe bez podnoska - podstawowy poziom ochrony. Norma EN ISO 20347 - obuwie zawodowe bez podnoska szczegółowo omawia tę kategorię.
W rzeczywistości oznacza to, że wybór normy zależy od oceny ryzyka zawodowego na stanowisku pracy. Więcej informacji znajdziesz w przewodniku po obuwiu ochronnym i roboczym - normy EN ISO, klasy S1-S5 i oznaczenia dodatkowe.
